poniedziałek, 18 listopada 2019 r.

Dokąd zmierzasz Europo?

Zakończyły się negocjacje na temat ekonomicznych zasad funkcjonowania Unii Europejskiej. Nadszedł czas na refleksję o duchowym kształcie Europy - o wartościach, na których powinna się opierać owa wspólnota. Nowej rzeczywistości (zwiększeniu liczebnym Unii Europejskiej) musi bowiem odpowiadać nowa jakość. W nurt dyskusji o przyszłości kontynentu, toczącej się w Konwencie Europejskim, włączą się uczestnicy sympozjum "Quo vadis Europo?", które odbędzie się 15 i 16 marca w Gnieźnie z okazji trzeciej rocznicy obchodów milenium Zjazdu Gnieźnieńskiego. Określone już zostały zasady funkcjonowania Polski i pozostałych państw Europy Środkowo-Wschodniej aspirujących do członkostwa w Unii. Pojawiły się wszakże nowe problemy, bardziej ważkie, dotyczące określenia fundamentów ideowych, na których ma się opierać Europa. Jak powiedział ks. abp Henryk Muszyński, wiceprzewodniczący komitetu honorowego sympozjum "Quo vadis Europo?", poszerzenie Europy, to nie jest dołączenie dziesięciu do piętnastu.

"Europeizacja Europy"

Patrząc historycznie nie jest to poszerzenie, lecz reunifikacja - zaakcentował Ksiądz Arcybiskup. - Jedna Europa już istniała. Z dzisiejszego punktu widzenia powinniśmy mówić tak, jak Ojciec Święty o "europeizacji Europy". Powstaje nowa rzeczywistość, której powinna odpowiadać nowa jakość. My chrześcijanie musimy o to zabiegać. Europa musi od nowa określić wartości, na których będzie budowana; cele, do których będzie dążyła i zasady działania. Zasady ekonomiczne i polityczne są w dużym stopniu określone, ale od strony kulturowej Europa jest procesem. Ona się staje. W tej chwili przeżywamy bardzo istotny moment tego stawania się, w którym trzeba w sposób zasadniczy określić cel i temu służy temat sympozjum "Quo vadis Europo?".
Temat konferencji pokazuje, że uczestnicy sympozjum zamierzają podjąć dyskusję nad nowym kształtem Europy, miejscem Polski w przyszłej Europie, ewentualnie nad konsekwencjami odrzucenia przez społeczeństwo wejścia Polski w struktury unijne, ponieważ - jak podkreślił abp Henryk Muszyński - spotkanie w Gnieźnie nie będzie agitacją ani za, ani przeciw przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Sympozjum, które odbędzie się w auli I Liceum Ogólnokształcącego przy ulicy Kostrzewskiego, ma jednak charakter otwarty i może w nim uczestniczyć każdy zainteresowany tą tematyką. Szczególnie organizatorzy liczą na obecność młodzieży. To młodzi ludzie będą żyli w nowej Europie. Obecnie jesteśmy w okresie przekształceń, które potrwają bardzo długo i będą bolesne. Będą pociągały za sobą daleko idące konsekwencje, natomiast ci, którzy będą czerpać profity z Unii, to właśnie młode pokolenie. Założenie jest więc takie, żeby młodzież mogła nie tylko słuchać, ale także się wypowiadać, jak widzi przyszłą Europę, która jest jej Europą. Jakie są jej oczekiwania.

Wzajemnie się obdarujemy
Dyskusja będzie toczyć się także nad tym, co my jako Polska możemy wnieść do Europy, korelatywnie z tym, co możemy otrzymać, tak żeby było to wzajemne obdarowywanie się. Mówić też będziemy o zagrożeniach, wyzwaniach i niebezpieczeństwach, które łączą się z integracją. Będzie to zatem debata również i nad tym, jak odpowiedzieć na owe wyzwania natury etycznej i moralnej.
- Jednak faktem jest, że tam gdzie były wielkie wyzwania Kościół był zawsze bardzo silny - podkreślił Metropolita Gnieźnieński. - Dlatego z punktu widzenia wiary można patrzeć spokojnie, bo Kościół, to nie jest tylko dzieło ludzkie. Jest dziełem także kierowanym przez Ducha Świętego. Istotniejszy jest drugi problem, dotyczący wykorzystania wolności. Człowiek musi mieć bardzo istotny punkt odniesienia do zaangażowania, ponieważ nakazy, polecenia nie są skuteczne. Potrzebna jest motywacja do działania i odpowiedzialność człowieka w wolnym świecie.

Zadanie dla chrześcijan
Planuje się, że oprócz przedstawicieli Kościoła katolickiego o nowej Europie debatować będą bp Tadeusz Szurman z Kościoła ewangelicko-augsburskiego i ks. Henryk Paprocki, reprezentujący Kościół prawosławny. Obaj, wraz z abp. Józefem Życińskim omówią wkład Kościołów chrześcijańskich w Polsce w budowanie przyszłej Europy, natomiast kard. Lubomyr Huzar, arcybiskup większy Lwowa obrządku ukraińsko-bizantyjskiego powie, jak dziś budować jutrzejszą Europę ducha. Z kolei bp Joseph Homeyer, przewodniczący Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej, przedstawi wkład Kościoła w budowanie jedności europejskiej.
O europejskim charakterze sympozjum świadczyć może zapowiedź udziału takich osobistości, jak profesor Rocco Buttiglione, minister do spraw europejskich w rządzie Włoch, który przedstawi wizję Europy w ujęciu Jana Pawła II oraz Michaela Weningera, doradcy Romano Prodiego do spraw religijnych i do spraw Kościołów oraz Hansa Gerta Poeteringa, przewodniczącego europejskiej Partii Obywatelskiej w Parlamencie Europejskim. Do Gniezna przyjedzie także Elmar Brok, przewodniczący Partii Ludowo-Chrześcijańskiej w Parlamencie Europejskim. Wraz z Wilfridem Martensem zreferuje temat: "Polityk chrześcijański i chrześcijańska polityka w zjednoczonej Europie".

W imieniu całego narodu
Wśród wielu referatów nie zabraknie także wypowiedzi mediewistów, którzy ukażą korzenie kulturowe Europy, a także związek jaki istnieje pomiędzy jednością Europy a Gnieznem. Od czasów świętego Wojciecha Gniezno spełnia wyjątkową rolę. Kontynuacją historycznej pielgrzymki cesarza Ottona III do grobu świętego Wojciecha był szczyt w Gnieźnie z udziałem pięciu prezydentów państw europejskich podczas obchodów milenijnych w roku 2000. Symboliczne znaczenie Gniezna zaakcentował też poprzez dwukrotny przyjazd Ojciec Święty. Nic więc dziwnego, że o kształcie przyszłej Europy rozmowy będą się toczyć w Gnieźnie. Warto dodać, iż będzie to drugie spotkanie na tak wysokim szczeblu. Pierwsze rozmowy strony kościelnej i członków Konwentu Europejskiego u prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odbyły się w maju 2002 roku. Spośród tego grona uczestnikami sympozjum w Gnieźnie będą: kard. Józef Glemp, Prymas Polski, (przewodniczący komitetu honorowego sympozjum), abp Henryk Muszyński, bp Piotr Libera, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski i członkowie Konwentu Europejskiego: prof. Danuta Hübner, prof. Edmund Wittbrodt i poseł Józef Oleksy. W Gnieźnie odbędzie się kontynuacja tamtych rozmów, ale już na innym, dalszym etapie rozwoju integracji europejskiej, gdy także w Konwencie Europejskim toczą się dyskusje nad duchowym kształtem Europy. W Gnieźnie przedstawiciele Kościołów zajmą się również problemami, jakie podnoszone są aktualnie w kontekście procesu integracji Polski z Unią Europejską (kwestia invocatio Dei, zabezpieczenie godności ludzkiego życia, trwałość małżeństwa i rodziny).

Autor: GRAŻYNA KOCZOROWSKA

Polecamy