sobota, 7 grudnia 2019 r.

Zmiany w strukturze administracyjnej archidiecezji gnieźnieńskiej

Kiszkowo i Strzałkowo – stolicami nowych dekanatów

Z dniem 1 stycznia 2005 roku ks. abp Henryk Muszyński utworzył dwa nowe dekanaty: Kiszkowo oraz Strzałkowo. Oznacza to, że archidiecezja gnieźnieńska jest odtąd podzielona na 30 dekanatów, w skład których wchodzi łącznie 267 parafii.
Nazwa dekanat wywodzi się historycznie ze starożytnego Rzymu, gdzie posługiwano się tym terminem dla określenia jednostki legionu (10 żołnierzy), na czele z dziekanem. W średniowieczu nazwą tą oznaczano natomiast grupę 10 zakonników, bądź kapitułę kanoników posiadającą własnego przełożonego. Jako okręgi diecezji dekanaty pojawiły się po raz pierwszy ok. VII wieku na terytorium dzisiejszej Francji, a w całej Europie Zachodniej proces ich formowania zakończył się około XI stulecia. Powstanie organizacji dekanalnej spowodowane było rozwojem życia religijnego z dala od ośrodków macierzystych. Powołanie okręgów upodabniało również administrację kościelną do państwowej, a biskupowi pozwalało na sprawniejsze zarządzanie rozległą diecezją. Na ziemiach polskich o istnieniu dekanatów dowiadujemy się dopiero z XIII wiecznych zapisków. Pierwszy zachowany przekaz mówiący o podziale archidiecezji gnieźnieńskiej na struktury dekanalne pochodzi z 1290 roku. W odróżnieniu od dzisiejszych struktur, dawniejsze dekanaty obejmowały kilkanaście, a nierzadko kilkadziesiąt parafii, a ich nazwy wiązano zawsze z nazwą miejscowości, która była siedzibą dziekana.
Zgodnie z postanowieniami kanonu 374 § 1 i 2 Kodeksu Prawa Kanonicznego, każdy biskup diecezjalny zobowiązany jest do podzielenia terytorium powierzonej sobie diecezji na okręgi złożone z kilku parafii. Struktury te mają wprawdzie charakter trwały, ale w określonych okolicznościach mogą podlegać pewnym modyfikacjom. O konieczności ewentualnych zmian w tym zakresie decyduje przede wszystkim troska o lepsze zespolenie działalności duszpasterskiej i realizowanie zasady pomocniczości w diecezji. Każda taka zmiana wymaga uwzględnienia warunków geograficzno-historycznych oraz potrzeb administracyjno-ekonomicznych, które mają istotny wpływ na sposób realizacji misji apostolskiej Kościoła na danym obszarze.
Ostatnie zmiany administracyjne, w archidiecezji gnieźnieńskiej zostały przeprowadzone w marcu 2004 roku. Ojciec św. Jan Paweł II utworzył wtedy diecezję bydgoską oraz dokonał zmiany granic archidiecezji gnieźnieńskiej. W skład nowo powstałej diecezji ze stolicą w Bydgoszczy wyłączono wówczas 13 dekanatów z archidiecezji gnieźnieńskiej, a przyłączono do niej: 3 dekanaty z archidiecezji poznańskiej (Chodzież, Goślina, Rogoźno) oraz 4 dekanaty z diecezji włocławskiej (Golina, Kleczew, Słupca, Zagórów). Od marca 2004 roku archidiecezja gnieźnieńska liczyła więc 28 dekanatów obejmujących 267 parafii. Decyzją ks. abp. Henryka Muszyńskiego, z dniem 1 stycznia 2005 roku utworzono dwa nowe dekanaty: Kiszkowo oraz Strzałkowo.

Z “Rybą” w tle
Dekanat Kiszkowo został utworzony z 6 parafii wyłączonych z dekanatu Pobiedziska i 4 parafii z dekanatu Kłecko. Z dekanatu Pobiedziska są to: parafia pw. NMP Wniebowziętej w Dąbrówce Kościelnej, parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Kiszkowie, parafia pw. NSPJ w Rejowcu Poznańskim, parafia pw. św. Mikołaja w Sławnie, parafia pw. św. Katarzyny w Waliszewie oraz parafia pw. św. Stanisława BM we Wronczynie. Z kolei z dekanatu Kłecko włączono: parafię pw. św. Michała Archanioła w Jabłkowie, parafię pw. Bożego Ciała w Łagiewnikach Kościelnych, parafię pw. Opieki Matki Boskiej w Pomarzanach oraz parafię pw. Wszystkich Świętych w Raczkowie.
Pierwszym dziekanem dekanatu Kiszkowo został mianowany ks. Romuald Szczepaniak – proboszcz parafii w Kiszkowie. Wicedziekanem został natomiast ks. Ryszard Gilas – proboszcz parafii w Sławnie. Nowy dekanat liczy blisko 9000 mieszkańców. Posługę duszpasterską sprawuje w nim 8 kapłanów (7 ks. proboszczów i 1 ks. wikariusz). Niewątpliwą ciekawostką jest fakt, iż aż 3 ks. proboszczów posługujących w tym dekanacie administruje jednocześnie dwoma parafiami. Znanymi miejscami w dekanacie są: sanktuarium maryjne w Dąbrówce Kościelnej oraz wieś Imiołki, gdzie w 1997 roku stanęła słynna Ryba – Brama III Tysiąclecia, i gdzie każdego roku odbywają się modlitewne spotkania młodzieży na Polach Lednickich.
- Decyzja Księdza Arcybiskupa jest dużym wyróżnieniem dla naszej miejscowości, która w przeszłości posiadała prawa miejskie – mówi ks. Romuald Szczepaniak, nowy dziekan. –Nowa struktura administracyjna będzie z pewnością sprzyjała integracji wiernych oraz kapłanów. Ufam, że nominacja na urząd dziekana zmobilizuje mnie do jeszcze większego wysiłku i zaangażowania w pracy na rzecz parafialnej wspólnoty, jak i całego dekanatu.

Pamięci naszych przodków
Drugi z nowych dekanatów, z siedzibą w Strzałkowie, został w całości utworzony z 7 parafii, które wczesniej należały do dekanatu Witkowo. Są to: parafia pw. św. Marii Magdaleny w Brudzewie, parafia pw. św. Małgorzaty w Graboszewie, parafia pw. Nawiedzenia NMP w Ostrowie Kościelnym, parafia pw. Św. Trójcy w Skarboszewie, parafia pw. św. Jadwigi Śląskiej w Stawie, parafia pw. św. Doroty w Strzałkowie oraz parafia pw. św. Urszuli w Szemborowie.
Urząd dziekana nowego dekanatu objął ks. Józef Warczak – proboszcz parafii w Strzałkowie, a wicedziekanem został mianowany ks. Aleksander Iwanowski – proboszcz parafii w Graboszewie. Nowy dekanat zamieszkuje ponad 9000 mieszkańców. W siedmiu parafiach pracuje 9 kapłanów: 7 ks. proboszczów, 1 ks. wikariusz oraz ksiądz rezydent.
– Decyzja Księdza Arcybiskupa jest nie tylko dla mnie, ale dla całej naszej społeczności wielką radością – przyznaje ks. Józef Warczak. – Już od wielu lat podejmowano rozmowy o utworzeniu dekanatu w Strzałkowie. Pewnym utrudnieniem w pracy kapłańskiej jest czasami duża odległość pomiędzy położonymi skrajnie parafiami. Taka sytuacja miał też miejsce w przypadku dekanatu Witkowo. Teraz, kiedy odległości te się zmniejszyły, kapłani mogą częściej się spotykać, co – jak myślę – zaowocuje wspólnymi inicjatywami. Decyzja Księdza Arcybiskupa to także wyróżnienie. W historii Strzałkowa było bowiem wiele wydarzeń, które pokazały, iż wiara tutejszych mieszkańców jest bardzo silna i wręcz bohaterska – choćby podczas II wojny światowej, kiedy wspólnym wysiłkiem uratowano od doszczętnego zniszczenia kościół parafialny.
Nowi księża dziekani oraz wicedziekani złożyli już przysięgę wobec arcybiskupa gnieźnieńskiego i objęli swój nowy urząd. – Podstawowym zadaniem dziekana jest inicjowanie, popieranie i koordynowanie wspólnej działalności pasterskiej w ramach dekanatu – tłumaczy ks. dr Andrzej Białczyk, wicekanclerz Kurii Metropolitalnej w Gnieźnie. – Funkcja dziekana zobowiązuje również do wizytowania parafii dekanatu, wprowadzania w urząd nowego proboszcza, przekazywanie dekanalnemu duchowieństwu poleceń i pism urzędowych władzy diecezjalnej. Niezależnie od funkcji ściśle pastoralnych i administracyjnych dziekan jest również pierwszą instancją odwoławczą dla spraw spornych w dekanacie.


MARCIN MAKOHOŃSKI

Polecamy