poniedziałek, 24 czerwca 2019 r.

Inauguracja posługi abp Henryka Muszyńskiego jako Prymasa Polski

Arcybiskup metropolita gnieźnieński Henryk Muszyński jest nowym Prymasem Polski. W uroczystej inauguracji jego posługi  w sobotę 19 grudnia uczestniczyło około 40 hierarchów kościelnych z Prymasem seniorem kard. Józefem Glempem i nuncjuszem apostolskim w Polsce abp. Józefem Kowalczykiem na czele. Obecny był również szef kancelarii Prezydenta RP Władysław Stasiak, przedstawiciele władz wojewódzkich i lokalnych oraz reprezentanci różnych środowisk zarówno z archidiecezji gnieźnieńskiej, jak i diecezji ościennych.

Inauguracja rozpoczęła się o godz. 10.30 w gnieźnieńskim Teatrze im. Aleksandra Fredry, sesja naukową, podczas której prelekcję wygłosili rektor KUL ks. prof. Stanisław Wilk oraz prof. Jan Żaryn z warszawskiego UKSW. W swoim wystąpieniu ks. prof. Wilk przybliżył zebranym prymasostwo polskie XX wieku. Szczegółowo i wnikliwie przedstawił problem prymatu w Kościele w odrodzonej Polsce. Prof. Żaryn z kolei skupił się na posłudze kapłańskiej, biskupiej i prymasowskiej kard. Glempa, która – jak podkreślił – charakteryzowała się zawsze niezwykłą pokorą. Wskazał także na charakterystyczne rysy tej posługi w kolejnych dekadach jej trwania.

W latach 70. była to bliska prof. Żarynowi, jako historykowi, kwestia nieudanego werbunku ks. Glempa przez Służbę Bezpieczeństwa. „Ten epizod w życiu przyszłego Prymasa miał daleki idące konsekwencje. Ówczesne władze komunistyczne odmówiły zgody, by objął jakąkolwiek stolicę biskupią” – mówił prof. Żaryn. W latach 80. wskazał na zmiany jakie nastąpiły w Polsce po porozumieniach sierpniowych i powstaniu Solidarności oraz stan wojenny. Kard. Glemp był już wówczas arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim Prymasem Polski.

„Prymas w łączności z biskupami i arcybiskupami spowodował, że Kościół otworzył się na naród tak bardzo dręczony stanem wojennym. W praktyce oznaczało to, że w Kościele działa się rzeczywistość alternatywna do tej proponowanej przez państwo komunistyczne” – mówił prof. Żaryn.

W latach 90. natomiast dokonały się znaczące zmiany w strukturze Kościoła w Polsce, które niejako zapoczątkowały ustępowanie Prymasa Glempa z pełnionych przez niego wcześniej funkcji: najpierw arcybiskupa gnieźnieńskiego, później przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.

W dalszej części sympozjum głos zabrał minister Stasiak, który przypomniał, że kończący posługę prymasa kard. Józef Glemp prowadził swój urząd przez najbardziej skomplikowane zakręty polskiej historii. Był "skromnym i wytrwałym sługą Kościoła" – mówił.

Kard. Glemp podkreślił z kolei, że Kościół jest "siłą wspierającą" państwo a prymasi w swej posłudze opierają się na grobie św. Wojciecha, czerpiąc z tego siły duchowe".

Mówiąc o nowych zadaniach prymasa, wskazał na jego prymat w modlitwie, czyli przewodniczenia ważnym uroczystościom takim jak na Jasnej Górze, Mszy beatyfikacyjnych, jeśli nie będzie obecny delegat Stolicy Apostolskiej. Podkreślił, że Prymas powinien być obecny podczas wydarzeń państwowych - takich jak zaprzysiężenie prezydenta, czy uroczystości w Sejmie. Wskazał też na rolę prymasa w duchowej opiece nad Polonią - której duszpasterstwem zajmować się będzie delegat ds. duszpasterstwa z ramienia KEP bp Wojciech Polak. Przypomniał też, że prymas będzie także zasiadał w Radzie Stałej Konferencji Episkopatu Polski, a jego autorytet moralny powinien być mocny w Episkopacie.

Kard. Glemp złożył życzenia swojemu następcy, by w czas pokoju, jakiego Polska nigdy nie doświadczała, Kościół mógł służyć duchowemu rozwojowi i godności ojczyzny.

Głos zabrał także abp Józef Kowalczyk, nuncjusz apostolski w Polsce, który życzył nowemu prymasowi, by realizując postanowienia Soboru Watykańskiego II wzbogacał swoim duchowym autorytetem całą Polskę.

Nowy Prymas, abp Henryk Muszyński dziękował wszystkim zebranym, podkreślając, że dzisiejsza inauguracja jest wielkim dziękczynieniem za 28 lat posługi kard. Glempa. Dodał, ze przyjmuje nowe zadanie w duchu posłuszeństwa Kościołowi i ze świadomością, że jego rolą jest zachowanie dziedzictwa Kościoła i przygotowanie drogi dla swego następcy.

Po zakończeniu sesji wszyscy zebrani przeszli do katedry gnieźnieńskie, gdzie sprawowana była uroczysta Msza św. pod przewodnictwem i z homilią nowego Prymasa.

Wcześniej z rezydencji arcybiskupów gnieźnieńskich wyruszyła procesja biskupów, która przy wtórze dzwonów przeszła do katedry gnieźnieńskiej. Prymas Muszyński miał na sobie purpurowy płaszcz należący do kard. Wyszyńskiego. W bramie Bazyliki, przy zabytkowych Drzwiach Gnieźnieńskich, ucałował krzyż legacki, który odtąd będzie mu towarzyszył we wszystkich celebracjach liturgicznych.

Do prezbiterium nowego Prymasa wprowadziła Kapituła Prymasowska. Tam w imieniu abp. Muszyńskiego przybyłych witał gnieźnieński biskup pomocniczy Wojciech Polak. Następnie nowy Prymas przywdział zabytkowe szaty liturgiczne i insygnia biskupie: czerwono-złotą mitrę wykonaną w Rzymie w 1777 roku i przekazaną katedrze gnieźnieńskiej mocą testamentu przez abp. Antoniego Ostrowskiego oraz utrzymany w podobnych barwach atłasowy ornat wykonany najprawdopodobniej we Francji w XVIII wieku i ufundowany przez biskupa krakowskiego Jana Lipskiego. Ponadto XIII wieczny pierścień należącego najprawdopodobniej do abp. Jakuba Świnki, XIX – wieczny pektorał (krzyż biskupi) kard. Mieczysława Halka – Ledóchowskiego oraz pastorał kard. Stefana Wyszyńskiego wykonany na Tysiąclecie Chrztu Polski.

W czasie liturgii używany był również kielich, który tradycja wiąże z osobą św. Wojciecha. W rzeczywistości do biskupa-męczennika mogła należeć jedynie agatowa czasza w formie cylindrycznego kubka, datowana na X wiek i wykonana najprawdopodobniej w Bizancjum.

Na początku Eucharystii bp Bogdan Wojtuś odczytał także list wystosowany przez papieża Benedykta XVI do abp. Henryka Muszyńskiego z okazji inauguracji jego posługi prymasowskiej. Ojciec Święty przypomniał w nim, że na podjętą w 2006 roku decyzję o powrocie tytułu Prymasa Polski do arcybiskupa gnieźnieńskiego wpływ miały przede wszystkim względy historyczne i prawne, przysługujące gnieźnieńskiej stolicy.

W homilii Prymas Polski abp Henryk Muszyński stwierdził, że dzisiejsze wydarzenie przywrócenia tytułu prymasa arcybiskupowi gnieźnieńskiemu wpisuje się znakomicie w długą i piękną historię prymasowskiego Gniezna, którą szczyci się ono od prawie 600 lat. Przypomniał także znaczenie urzędu prymasa, jego obecną rolę oraz stanął w obronie krzyża, któremu – jak mówił, odmawia się w Europie miejsca w przestrzeni publicznej.

Dodał również, że walka z krzyżem nie jest niczym nowym, ona wpisana jest niejako w wewnętrzną strukturę chrześcijaństwa i trwa od początku jego istnienia. Tym razem jednak jest inaczej. Obecności krzyża w szkole publicznej odmawia Europejski Trybunał Praw Człowieka – i to w imię prawa – ogłaszając: Krzyż w szkole publicznej łamie wolność religijną uczniów i prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnym przekonaniem.

„To musi rodzić ból i sprzeciw tych, dla których krzyż jest znakiem wiary i największą świętością” – stwierdził nowy Prymas Polski.

W swoim słowie metropolita gnieźnieński wspomniał o znaczeniu godności Prymasa Polski na przestrzeni wieków oraz podkreślał rolę Gniezna jako kolebki Kościoła i państwa polskiego. Przypomniał także zasługi, jakie miastu św. Wojciecha oddał Sługa Boży Jan Paweł II. Złożył również na ręce nuncjusza apostolskiego abp. Józefa Kowalczyka podziękowania papieżowi Benedyktowi XVI za jego wielkoduszną i dalekowzroczną decyzję, jakim było przywrócenie arcybiskupom gnieźnieńskim godności Prymasa Polski. Podziękował także swojemu poprzednikowi kard. Józefowi Glempowi za blisko 30 lat jego prymasowskiej posługi.

Podkreślił również, że godność prymasa jest dziś czysto honorowa, nie wiążą się z nią żadne uprawnienia jurysdykcyjne, jednakże jest ona również wyraźnie umocowana w nowym Statucie Konferencji Episkopatu Polski.

Życzenia rozpoczynającemu posługę prymasowską abp. Muszyńskiemu złożył m.in. prymas- senior kard. Józef Glemp.

„Jako były prymas składam nowemu prymasowi życzenia wypełnione wielkim uczuciem, które wydobywa się z głębi serc tak wielu ludzi życzących Kościołowi w osobie nowego prymasa wielu łask Bożych i wielu pomyślnych czynów” – mówił kard. Glemp.

Prymas Muszyński ze swej strony podziękował wszystkim za obecność, życzenia i modlitwę. Na zakończenie udzielił zebranym błogosławieństwa.

Po Eucharystii hierarchowie i zaproszeni goście przeszli do gnieźnieńskiego seminarium duchownego, gdzie zjedli obiad i gdzie Prymas Muszyński odbierał życzenia.

W uroczystościach inauguracji posługi prymasowskiej abp Henryka Muszyńskiego uczestniczyło blisko 40 kardynałów, arcybiskupów i biskupów. Obecni byli m.in. prymas-senior kard. Józef Glemp, metropolita krakowski kard. Stanisław Dziwisz z Krakowa, emerytowany metropolita wrocławski kard. Henryk Gulbinowicz, nuncjusz apostolski w Polsce abp. Józef Kowalczyk, wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki oraz sekretarz generalny KEP bp Stanisław Budzik.

Do Gniezna przyjechali także abp Szczepan Wesoły z Rzymu, abp Tomasz Peta z Kazachstanu, bp Władysław Blin z Białorusi oraz bp Wiktor Wysoczański z Kościoła Polsko-Katolickiego reprezentujący Polską Radę Ekumeniczną. Obecny był także abp Kazimierz Nycz z Warszawy, abp Marian Gołębiewski z Wrocławia, abp Damian Zimoń z Katowic, abp Sławoj Leszek Głodź z Gdańska, abp Stanisław Nowak z Częstochowy, abp Władysław Ziółek z Łodzi oraz abp Andrzej Dzięga, ordynariusz diecezji szczecińsko-kamieńskiej.

Prócz licznie zgromadzonego duchowieństwa w uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, wojewódzkich i lokalnych, parlamentarzyści ziemi gnieźnieńskiej, rektorzy uczelni wyższych, ludzie kultury, reprezentanci służb mundurowych oraz organizacji i stowarzyszeń świeckich i kościelnych.

Prymas Polski abp Henryk Muszyński urodził się 20 marca 1933 roku w Kościerzynie. Święcenia kapłańskie przyjął 28 kwietnia 1957 roku w Pelplinie. W 1985 roku został biskupem pomocniczym diecezji chełmińskiej, a dwa lata później biskupem diecezjalnym włocławskim. W 1992 roku został mianowany przez papieża Jana Pawła II arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim. Jest pierwszym po 173 latach ordynariuszem najstarszej diecezji w Polsce rezydującym na stałe w Gnieźnie. Jest doktorem Nauk Biblijnych, doktorem habilitowanym Teologii, profesorem Pisma Świętego, członkiem Kongregacji Nauki Wiary oraz członkiem Papieskiej Rady do Popierania Jedności Chrześcijan.

Tytuł Prymasa Polski wrócił do arcybiskupa gnieźnieńskiego na mocy decyzji podjętej przez papieża Benedykta XVI w 2006 roku. Ojciec Święty zdecydował wówczas, że stanie się to faktem z chwilą ukończenia przez Prymasa Polski kard. Józefa Glempa 80. roku życia, co miało miejsce w dniu wczorajszym. Decyzję swoją papież motywował względami historycznymi i prawnymi, przemawiającymi za Stolicą Gnieźnieńską, jako pierwszą polską archidiecezją metropolitalną, gdzie przechowywane są relikwie św. Wojciecha, patrona Polski.

Obecnie godność Prymasa Polski jest godnością wyłącznie honorową, bez przysługującej jej w dawnych czasach jurysdykcji. Kompetencje nowego Prymasa określa szczegółowo nowy statut Konferencji Episkopatu Polski, który stanowi, że Prymas Polski zachowuje honorowe pierwszeństwo wśród biskupów, jest członkiem Rady Stałej Episkopatu i obok kardynałów kierujących diecezjami, jest faktycznie jedynym niewybieralnym członkiem tejże Rady, co zapewnia jemu znamię jedności i ciągłości.

bgk / Gniezno
za: KAI


Polecamy