Trybunał Metropolitalny w Gnieźnie jest pierwszą instancją sądową dla wszystkich spraw spornych i karnych, które mu podlegają zgodnie z przepisami prawa (kan. 1404 KPK i następne), jeśli nie zostały zastrzeżone przez Biskupa Diecezjalnego (kan. 1420 §2 KPK).

Trybunał Gnieźnieński jest Trybunałem Apelacyjnym dla Trybunału Włocławskiego oraz dla Trybunału Ordynariatu Polowego.

Trybunałem Apelacyjnym dla Trybunału Gnieźnieńskiego jest Trybunał Metropolitalny w Poznaniu.

Z racji na to, że Diecezja Bydgoska nie posiada swojego Trybunału, Trybunał Metropolitalny Gnieźnieński cieszy się kompetencją odnośnie do tej diecezji w takim samym stopniu, jak odnośnie do Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Taką kompetencję uzyskał na podstawie dekretu Sygnatury Apostolskiej z dnia 28 września 2004 roku.

Stąd w przypadku procesów o nieważność małżeństwa, Trybunał Gnieźnieński, zgodnie z kan. 1673 KPK, jest kompetentny do prowadzenia procesów o nieważność małżeństw, które zostały zawarte w Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Diecezji Bydgoskiej, albo na terenie którejś z tych diecezji ma zamieszkanie strona pozwana.